Praktische informatie over het kiezen en verzorgen van bomen. Directplant biedt veel verschillende soorten bomen. Welke mogelijkheden zijn er eigenlijk? Een handig overzicht om u te helpen kiezen. 

Wat is een boom? Een boom is een plant die met een houten stam uit de grond komt. Er zijn veel verschillende soorten bomen, zoals bijvoorbeeld bolbomen, hoogstambomen, smalblijvende zuilbomen, leibomen, dakbomen, bijzondere bomen, treurbomen of de zogenaamde halfstambomen. We zullen de eigenschappen van deze categorieën hierna nader beschrijven. De meeste bomen zijn bladverliezend, maar er zijn ook groenblijvende bomen.  

Wat betekent de stamdikte voor de grootte van het plantgat?

Bomen worden op stamdikte verkocht, hoe dikker de stam, hoe ouder de boom. De maat 12/14 cm betekent bijvoorbeeld dat de boom een stamomtrek heeft van 12/14 cm, gemeten op 1 meter hoogte. In het onderstaand schema vindt u de hoogte maten die horen bij de aangegeven stamomtrek:

  •   6/8   cm,  hoogte 250-300 cm
  •   8/10 cm,  hoogte 275-300 cm
  • 10/12 cm,  hoogte 325-375 cm
  • 12/14 cm,  hoogte 350-400 cm
  • 14/16 cm,  hoogte 375-425 cm
  • 16/18 cm,  hoogte 475-500 cm
  • 18/20 cm,  hoogte 475-550 cm
  • 20/25 cm,  hoogte 500-600 cm

Oudere bomen zijn beter vertakt en hebben een vollere kroon.

Hoe groot moet het plantgat zijn? Het beste is als het plantgat minstens 1,5 keer zo groot is als de kluit of pot. Het plantgat kunt u verbeteren met Vivimus voor een goede doorgroei van uw boom. Daarna ruim water geven. Lees hier hoe u een boom plant. Hieronder vindt u een tabel met de gemiddelde grootte van de kluiten bij de verschillende diktes van bomen.

  • Stamomtrek 12/14cm, diameter kluit 40cm, hoogte kluit 55-60cm, gewicht circa 50kg
  • Stamomtrek 14/16cm, diameter kluit 50cm, hoogte kluit 55-60cm, gewicht circa 100kg
  • Stamomtrek 16/18cm, diameter kluit 50cm, hoogte kluit 55-60cm, gewicht circa 135kg
  • Stamomtrek 18/20cm, diameter kluit 60cm, hoogte kluit 55-60cm, gewicht circa 150kg
  • Stamomtrek 20/25cm, diameter kluit 70cm, hoogte kluit 55-60cm, gewicht circa 250kg
  • Stamomtrek 25/30cm, diameter kluit 80cm, hoogte kluit 70cm, gewicht circa 350kg
  • Stamomtrek 30/35cm, diameter kluit 90cm, hoogte kluit 70cm, gewicht circa 550kg
  • Stamomtrek 35/40cm, diameter kluit 100cm, hoogte kluit 70cm, gewicht circa 750kg
  • Stamomtrek 40/45cm, diameter kluit 110cm, hoogte kluit 80cm, gewicht circa 800kg

TIP Hoe vindt u een boom die aan uw eisen voldoet?Gebruik de zoekfilters in het linkermenu op de website van Directplant.

Wat is het verschil tussen een boom, heester of vaste plant?

Als een plant zich met meerdere stammen uit de grond vertakt spreken we van een struik of sierheester. De stam en takken van een struik zijn altijd van hout. Een boom komt altijd met een stam uit de grond. Een vaste plant heeft kruidachtige stengels die niet verhouten, de meeste vaste planten zitten in de winter ondergronds, waarna ze in het voorjaar hun kopjes weer boven de grond vertonen. 

Wat is het voordeel van bomen in pot?

Tegenwoordig zijn er veel bomen in pot verkrijgbaar. Het voordeel hiervan is dat deze het hele jaar door aangeplant kunnen worden. Eenmaal in de tuin slaan ze meteen aan, waarna ze fris door kunnen groeien. Dit komt omdat ze in de pot al een goed wortelgestel hebben gemaakt. Planten in pot slaan - met de juiste aanplant en verzorging - gegarandeerd aan, je hebt dus geen uitval. 

Wanneer kunnen bomen uit de volle grond geplant worden?

Als het blad van de bomen is gevallen, is al het groene leven in rust. Dit is de periode van november/april. Alle planten kunnen dan vanuit de volle grond worden gerooid en worden verplant. Wij kunnen in deze periode bomen 'naakt wortelig' of met 'kluit' leveren. Naakt wortelig houdt in dat er geen pot of kluit is, alleen kale wortels. November/ april is de beste planttijd voor elke plant, bij voorkeur het najaar. De grond is dan nog warm van de zomer, de plant kan zich dan settelen en in het voorjaar fris uitgroeien.

In het najaar is het aanbod in beplanting zeer groot, dat brengt als voordeel met zich mee dat de planten in deze periode goedkoper zijn. Naakt wortelige of kluitbomen hebben in de tuin eerst even tijd nodig om zich te settelen. Deze bomen worden vanuit de volle grond gerooid, daarmee worden de wortels van de boom beschadigd. Als de boom net is geplant, steekt hij eerst zijn energie in het maken van nieuwe haarworteltjes, zodat het evenwicht wordt herstelt in de verhouding van de kroon en het wortelgestel. 

Wat zijn bolbomen?

Bolbomen zijn meestal geënt op een onderstam. Deze onderstam groeit minimaal in de hoogte, hij wordt naarmate de boom ouder wordt wel dikker. De kroon van de bolboom wordt steeds groter en voller. De stamhoogte is circa 180-200cm. Bekende bolbomen zijn de trompetboom, bolesdoorn en de bolacacia. In deze categorie zitten ook de meeste groenblijvers.

Groenblijvende bolbomen:
  1. Glansmispel (Photinia 'Red Robin')
  2. Portugese laurier (Prunus lusitanica)
  3. Olijfwilg (Elaeagnus ebbingei)
  4. Parasolden (Pinus pinea)
  5. Ilex 'Nellie R. Stevens' is een hulst gekweekt tot boom
Bolbomen met mooie herfstkleuren:
  1. Acer campestre 'Nanum' is een traag groeiende bolesdoorn met een mooie gele herfskleur
  2. Liquidambar 'Gum Ball' is een amberboom in bolvorm met een schitterende herfstkleur
Bolbomen met bloesem:
  1. Aesculus hippocastanum 'Umbraculifera' is een bolkastanje met grote witte bloempluimen
  2. Prunus eminens 'Umbraculifera' is een bolprunus met witte bloemen
  3. Pyrus calleryana 'Chanticleer' in kubusvorm krijgt witte bloesem in het vroege voorjaar en sierpeertjes in het najaar
  4.  

Wat zijn hoogstambomen?

Hoogstambomen hebben een stam van circa 180cm waarna de vertakking van de kroon begint. Hoogstambomen hebben de eigenschap dat er een doorgaande kop in de boom zit die steeds hoger wordt. Er zijn hoogstambomen die wel 30 meter hoog worden. Laagblijvers (tot 4 meter hoog) geschikt voor een kleine tuin zijn ook te verkrijgen. Het aanbod van hoogstambomen is groot. 

TIP Kies eerst voor de categorie bomen, vervolgens voor hoogstambomen. Verfijn uw keuze in de linkerkolom. Hieronder een zeer beperkte selectie van hoogstambomen, voor in een kleine tuin, met mooi herfstblad, bloesem en/of een bijzondere bast. 

Kleinblijvende hoogstambomen:

Bij een kleine boom kunt u denken aan bijvoorbeeld een sierappel, deze zijn met verschillende kleuren appeltjes te verkrijgen. Het leuke van een sierappel is dat u in het voorjaar mooie bloesem heeft en in het najaar de appeltjes. De sierappeltjes zijn leuk in een kerststukje te gebruiken.

  1. Een sierappel met rode appeltjes Malus 'Red Sentinel'
  2. Een sierappel met gele appeltjes Malus 'Golden Hornet' 
  3. Een sierappel met oranjerode appeltjes Malus 'John Downie' 
  4. Een andere kleine boom die momenteel zeer populair is: Albizia julibrissin 'Ombrella' (Perzische slaapboom) met zeer mooi samengesteld blad en een roze bloeiwijze. 
Hoogstambomen met mooi herfstblad:
  1. Acer rubrum 'Scanlon' is een esdoorn met schitterende herfskleuren, zoals in de Indian Summer in Canada.
  2. Cercidiphyllum japonicum als boom krijgt mooie herfstkleuren. 
  3. Gleditsia 'Skyline' krijgt een gele herfstkleur.
  4. Liquidambar styraciflua is een amberboom met diep ingesneden bladeren en een schitterende herfskleur.
  5. Nyssa sylvatica is een traag groeiende boom met mooie herfstkleuren.
  6. Parrotia persica is een traag groeiende boom met mooie herfstkleuren. 
  7. Quercus palustris is een moeraseik met een mooie herfstverkleuring.
Hoogstambomen met bloesem:
  1. Albizia julibrissin is een Perzische slaapboom met schitterende samengestelde bladeren, de unieke bloemen hebben een roze kleur.
  2. Amelanchier arborea 'Robin Hill' is een krentenboom met witte bloemen.
  3. Cercis siliquastrum bloeit roze vroeg in het voorjaar, voordat het blad aan de boom zit.
  4. Crataegus persimilis 'Splendens' is een meidoorn met witte bloemen en grote bladeren.
  5. Koelreuteria paniculata is een zeepboom met gele bloemen.
  6. Magnolia grandiflora 'Galissoniere' is een wintergroene boom met grote bloemen die heerlijk geuren.
  7. Malus 'Golden Hornet' is een rozebloeiende sierpappel met gele sierappeltjes
  8. Prunus subhirtella 'Autumnalis' is een Japanse sierkers met witte bloemen in het najaar.
  9. Pyrus calleryana 'Chanticleer' is een Chinese sierpeer met witte bloemen in het vroege voorjaar.
  10. Robinia margaretta 'Casque Rouge' is een Acacia met roodroze bloemen.
  11. Sorbus aucuparia is een lijsterbes met witte bloemen en rode bessen.
Hoogstambomen met bijzondere bast:
  1. Acer davidii is een Chinese Esdoorn met een gestreepte bast.
  2. Acer rufinerve heeft een mooie bast.
  3. Betula albosinensis is een Chinese Berk met een witroze bast.
  4. Betula nigra is een Zwarte Berk met een afbladerende bast.
  5. Betula pendula is een Ruwe Berk met afhangende takken.
  6. Betula utilis 'Doornbos' is een Berkenboom met de meest witte stam.
  7. Juglans nigra is een Walnotenboom met donkergroene schors.
  8. Platanus hispanica is een snel groeiende boom met op latere leeftijd een afbladderende stam.

Wat zijn zuilbomen?

De meeste zuilbomen zijn vanaf de grond vertakt. Een zuilboom is net als een lei- en dakboom populair omdat deze weinig ruimte in de tuin inneemt. Deze boomvorm groeit van nature zuilvormig, u hoeft hem dus niet in vorm te snoeien. Vooral in strak aangelegde tuinen komen zuilbomen mooi tot hun recht.

Er zijn zuilbomen die zeer hoog worden zoals de Italiaanse populier Populus nigra 'Italica', deze wordt in Nederland wel 25 meter hoog. Laagblijvende soorten zijn bijvoorbeeld de goudiep, Ulmus hollandica 'Wredei' (tot maximaal 800cm) of de zeer bijzondere Japanse notenboom, Ginkgo biloba 'Fastigiata Blagon'.

Zeer geliefde zuilvormige bomen zijn momenteel de roodbladige zuilbeuk, Fagus sylvatica 'Dawyck Purple' en de groene zuilbeuk Fagus sylvatica 'Dawyck'. Dit zijn beide langzame groeiende bomen, vooral mooi langs een oprit of als solitair in het gazon. 

TIP In het Latijns wordt de term Fastigiata gebruikt om aan te geven dat de planten zuilvormig groeien. 

Wat zijn leibomen?

Leibomen zijn de laatste jaren zeer populair geworden. Ze worden gebruikt om inkijk tegen te gaan. Het is eigenlijk een hoge haag op poten. Het laatste jaar is het sortiment leibomen zeer uitgebreid, leibomen zijn er in alle soorten en maten. Een leiboom is eigenlijk een opgaande boom die in leivorm is gekweekt. Mocht u bijvoorbeeld de leilinde of leiplataan niet snoeien dan zal hij weer de hoogte in groeien. De stamhoogte van een leiboom, waarna de onderste vertakking van het leirek begint, is circa 180cm.
Naast de welbekende leilinde en leiplataan zijn er ook groenblijvende soorten bijgekomen. 

Populaire groenblijvende leibomen:
  1. Photinia fraseri 'Red Robin' (Glansmispel)
  2. Elaeagnus ebbingei (Olijfwilg)
  3. Quercus ilex (Steeneik) 

Om een mooie dichte leivorm te krijgen is het belangrijk om de leiboom ieder jaar in het voorjaar te snoeien. Dit gaat bij bladverliezende leibomen als volgt: laat de hoofdtakken van de boom zitten, snoei alle zijtakken weg; dit spoort de boom aan om knoppen te maken, die in het voorjaar weer uitgroeien tot nieuwe zijtakken. Bij bladhoudende leibomen hoeft u de boom alleen te scheren, zoals een haag. Vooral niet te kort terugknippen! 

Wat zijn dakbomen?

Dakbomen zijn gekweekt van bomen die van nature opgaand groeien. Het is dus belangrijk dat deze ieder jaar worden gesnoeid om een mooi dicht dakvorm te houden. Snoeit u een jaar niet dan verliest de boom zijn dakvorm en groeit de hoogte in zoals hij van nature doet. 

Dakbomen zijn populair en het assortiment is de laatste jaren daarom ook sterk uitgebreid. Van bijna elke boom is wel een dakvorm te maken. De populairste dakboom blijft de dakplataan, vooral omdat de plataan snel groeit en daardoor heeft u snel een mooi dicht dak.

Een dakmoerbei is ook een zeer mooie dakboom, hieraan komen vruchtjes die lijken op bramen. De smaak is echter zoeter. Dakmoerbeien zijn niet geschikt voor op een terras omdat de vruchtjes moeilijk verwijderbare vlekken achterlaten op de tegels. Mocht u toch graag een dakmoerbei willen, dan is de variant zonder vruchtjes, Morus alba 'Fruitless' een optie.  

Snoeien van een dakplataan
Vormbomen met een platte, horizontale groeiwijze worden steeds meer in tuinontwerpen toegepast. Ze worden ook wel dakbomen genoemd en vormen een natuurlijke parasol boven het terras. Het bekendst is de plataan, die in deze vorm ook wel dakplataan wordt genoemd. Om te voorkomen dat zo’n vormboom alsnog een grote boom wordt, is het nodig elk jaar te snoeien. Een stelsel van stevige, horizontaal geleide basistakken blijft elk jaar gewoon zitten. Aanvankelijk krijgen deze takken steun van stokken of een frame. Alle jonge twijgen die uit de basistakken ontspruiten worden elk jaar bij de basis afgeknipt. Deze jonge twijgen wijzen bijna altijd recht naar boven. Als de horizontale takken te lang worden kan hier ook een stuk van worden afgezaagd. Een goede tijd voor het snoeien is het vroege voorjaar, voordat het blad uitloopt en op een dag dat het niet vriest. Vaak is het nodig om in juni de nieuwe scheuten nog een keer terug te snoeien. 
 

Bijzondere bomen

Bijzondere bomen kom je maar zelden in een tuin tegen, dit zijn meestal bomen voor de echte tuinliefhebber. Ze worden meestal niet aangeboden in een tuincentrum, op de uitgebreide website van Directplant komt u ze wel tegen. Wat dacht u van de Lagerstroemia indica; een boom zonder bast; wel beschermen tegen strenge vorst! 
 

Wat zijn treurbomen?

Treurbomen zijn bomen met hangende takken.
Er zijn laagblijvende en hoge treurbomen:
  1. De bekendste treurboom is de treurwilg (Salix sepulcralis 'Chrysocoma').
  2. Er zijn ook laagblijvende treurbomen zoals de treursierpeer (Pyrus salicifolia 'Pendula') met mooi grijs blad, lijkend op dat van een olijfboom.
  3. De gouden regen (Laburnum watereri 'Vossii') is ook een laagblijvende treurboom, hij bloeit met mooie gele bloemtrossen.
  4. Of de honingboom (Sophora japonica 'Pendula').

TIP Wanneer u in een Latijnse plantennaam het woord Pendula tegenkomt betekent dit dat de plant hangende takken heeft. 

Wat zijn halfstambomen?

Halfstambomen zijn bomen die op een onderstam zijn geent. We spreken van een halfstam als de onderstam lager is dan 180 cm. Meestal is de onderstam 100 cm hoog, de verschillende maten staan vermeld bij de plant op Directplant.nl. De stam groeit net als bij bolbomen niet, de bol op de onderstam wordt echter ieder jaar wel groter. Halfstammen zijn zeer geschikt voor een kleine tuin of om hoogte in de borders aan te brengen.

Populaire halfstambomen:
  1. Trompetboom (Catalpa bignonioides 'Nana')
  2. Groenblijvende olijf op stam
  3. Glansmispel Photinia fraseri 'Red Robin'  

Bekijk hier al onze bomen.