In de tuinkalender november staan alle tuinklusjes voor deze maand handig bij elkaar. Zorg dat u bent voorbereid op de eerste vorst en plant nu struiken, hagen en bomen.
Wat kunt u doen in de tuin in november? Snel antwoord:
- Planten in november: november is een goede maand om bomen, struiken en hagen te planten en voorjaarsbloeiende bloembollen te poten.
- Snoeien: zolang het niet vriest, kunt u snoeien. Snoei deze maand bijvoorbeeld druiven, herfstframbozen, vormbomen. Haksel de gesnoeide takken en gebruik het als mulch in de tuin.
- Blad opruimen: haal blad van paden zodat ze niet glad worden, haal ze uit de vijver en hark ze van gazon. Gebruik het als mulchlaag in de border.
- Vorstbescherming: leg winterbescherming klaar of zet niet-winterharde planten op een vorstvrije en droge plek.
- Biodiversiteit: laat wat snoeiafval liggen voor kleine tuindieren en insecten, voer vogels eventueel bij.
Tuinieren in november
Na de eerste nachtvorst lijkt de winter echt te zijn begonnen in de tuin. Voor de meeste tuiniers niet het favoriete seizoen, toch is het een rustige, verstilde periode waarin u op een heel andere manier van de tuin kunt genieten. Tere plantsilhouetten, de laatste bloemen van asters en anemonen, grillige takken en soms al een laagje rijp op de pluimen van siergrassen. In deze periode zijn er ook enkele fraaie winterbloeiers, zoals de sneeuwbal (Viburnum). Als het niet te koud is, is er nog genoeg te doen in de tuin!
Planten, zaaien of stekken
De herfst is een heel goede tijd om vaste planten, siergrassen, haagplanten, struiken en bomen aan te planten. De grond is nog warm en het regent meer, waardoor u zelf minder vaak water hoeft te geven. Het zorgt voor goede omstandigheden om te wortelen. In het voorjaar zijn planten dan eerder klaar om te groeien en bloeien.
Let op: vorstgevoelige planten kunt u wel beter in het voorjaar aanplanten. Lees meer over wat u in welk seizoen plant.
- Bomen planten en struiken planten. In de periode november-april is het tijd om bladverliezende bomen en struiken met kluit of met kale wortels te planten. Lees hier wat het verschil is tussen planten gekweekt in pot of in de volle grond. Over het algemeen zijn planten uit de volle grond voordeliger dan planten in pot.
- Hagen bijplanten. Zit er een kale plek in een haag dat kunt u deze maand kleine struikjes tussen de grote planten zetten om de haag te renoveren.
- Tot begin december kunt u nog voorjaarsbloeiende bloembollen poten. Handig ezelsbruggetje is om dit voor Sinterklaasavond gedaan te hebben.
- Struiken verplanten en bomen verplanten vraagt voorbereiding, zeker als ze al een tijdje in de tuin staan. Begin dan al een jaar van te voren en steek de kluit zo ruim mogelijk rond op het moment dat ze in rust zijn (als het blad is gevallen). Het jaar erop kunt u hem verplanten naar zijn nieuwe plek.
- In de herfst kunt u van struiken of klimplanten winterstekken, of houtstekken, nemen. Knip een uitgegroeide twijg af die het afgelopen jaar is gevormd. Knip de tak in stukken van ongeveer 20 cm met bovenaan een oog (verdikking) waar de stek op kan uitlopen. Zet de stekken voor 2/3 in de aarde of in een apart potje en laat de grond niet helemaal uitdrogen. Meer lezen over stekken.
TIP Bekijk ook onze mooiste planten voor de maand november.
Snoeien
Zolang het niet vriest, kunt u snoeien. Dat betekent als er takken in de weg zitten of u wilt een tak knippen voor in een vaas, dat dat gewoon kan. Sommige struiken en bomen kunnen vanaf de herfst tot het vroege voorjaar gesnoeid worden.
Let op: snoei niet bij vorst. Snoeiwonden kunnen dan slecht helen, waardoor de plant vatbaar is voor ziekten of takuiteinden kunnen invriezen.
- Snoei de druif voor kerst. Alle zijtakken kunnen tot op 2 ogen terug worden geknipt.
- Snoei als het nodig is een berk, kastanje, esdoorn en walnoot - de ABC-bomen - als ze nog in blad staan, maar zeker voor kerstmis, om ‘bloeden’ van de snoeiwonden te voorkomen. De sapstroom komt van deze soorten al heel vroeg op gang.
- Leibomen snoeien en dakbomen snoeien kan vanaf oktober, november.
- Bramen en frambozen snoeien kan na de oogst in het najaar.
- Hakselen. Maak de takken die overblijven na het snoeien fijn met een hakselaar en strooi de snippers uit op de tuinpaadjes.
Terras en balkon
Ook in november kunt u een fleurig terras of balkon hebben bijvoorbeeld skimmia, winterheide, hemelse bamboe of wintergroene planten! Een paar struikjes in pot – zorg wel voor gaten onderin de pot voor afwatering – is er het hele jaar iets te zien. Geschikte terrasplanten voor de herfst zijn bijvoorbeeld:
- Hemelse bamboe (Nandina)
- Sneeuwbal (Viburnum tinus)
- Skimmia
- Druifheide (Leucothoe)
- Winterheide (Erica)
- Bergthee (Gaultheria)
- Hebe
TIP Laat de pompoenen of kalebassen die u misschien voor Halloween neer hebt gelegd, nog even liggen tot na Sint Maarten (11 november). Dat ziet er uitnodigend uit!
Vijver
Maak de vijver winterklaar. Vorst kan schade veroorzaken aan de vijver en de inhoud ervan, daarom is het nu tijd om de nodige maatregelen te nemen.
- Span een net over de vijver om het blad op te vangen. Haal ook afgestorven plantendelen uit het water. Lees meer over het winterklaar maken van de vijver.
Tuinbeestjes
In de winter vinden vogels, egels en insecten schuil- en scharrelplekjes in de tuin. Ruim de tuin niet te veel op en u helpt ze al een handje.
- Vogels voeren. De winter is voor veel vogels een moeilijke periode, u helpt ze door zaden, vetbollen, vruchten en noten, pinda’s (geen zoute pinda’s), broodkorsten en appels te voeren.
Meer doen in de tuin in november
Hark gevallen blad van paden en het gazon, laat uitgebloeide planten staan, verbeter de grond en bescherm vorstgevoelige planten.
Lees hier meer over: gevallen blad, mulchlaag, grond verbeteren en vorstbescherming
Bekijk de tuinkalender voor elke maand
Er is altijd wat te doen in tuin! Lees er meer over in onze voor de maanden januari, februari, maart, april, mei, juni, juli, augustus, september, oktober, november en december.
Wat doet u nog meer in de tuin deze maand? Laat het ons weten in de reacties hieronder.

Acer palmatum in Japanse herfsttuin
Veel gestelde vragen over tuinieren in november
Staat uw vraag er niet tussen? Stel 'm hieronder!
Plaats een nieuwe reactie